تبلیغات
شعر لری - غزل لری - گلچینی از اشعار لری شادان شهرو ... - دُهـدَر اِر کـِلمِــن سیــاه بـو هوش و اقبالِس خُوِه
دی نِشت (1) اولین مجموعه از اشعار لری شادان شهرو بختیاری

دُهـدَر اِر کـِلمِــن سیــاه بـو هوش و اقبالِس خُوِه

23 مهر 90 15:50

نویسنده : شادان شهرو بختیاری


      
     
   
 





غزلی

با گویش بختیاری

***

دُهـدَر اِر کـِلمِــن سیــاه بـو هوش و اقبالِس خُوِه
نرگس شهلا چِنِه ..!! نرگس   فقط   کالِس خُوِه

غیـــر از اُو زُلـف ِکـِرِنجی کـــه ئی یوفتـه سرتیات
کُنجِ لَوو هـرکس نی یَشتِت گُد که اُو خالِس خُوِه

مَــر نــه کـــه شیــرین زِ حــال کوهکن بی با خَوَر
سیــچــه نیپُـرسـه بِبینِـه مُـــرده یــــا حالِس خُوِه

کُـــر  وضــو داری وُری فـالی زِ (حافـظ) سیم بِگِر
چـون ایـگُن کــاکـــوی شیــرازی ِ مـا  فالِس خُوِه

وا تـونُوم سازی وُری شالت ببند هُف کُن به ساز
پَـل بُــریـدا خُـوو  ایبـــازِن وَخـتـی تُشمـالِس خُوِه

ای دُوَر هــرکس تـونِـه دی , دی خُــدانِه بنده نید
مـــاه چــارده اَر کـه بــوهِه چــــارده سالِس خُوِه

پِنـگ رِکِـن  کِــــردِه  پـلنـگ تـی یَلِـت قلــب مُـونـه
مُون جَهَندَم ..هُون بپُرسین دست و پِنگالِس خُوِه

چنــد سـالی هِـد که ازِ عشقت کفن کِـردُم به وَر
جــونِ شهرو , حــرف بــزن , بنیَر که متقالِس خُوِه

دوش رَهـدُم تــا بِپُــرسُم حالِسه .!!! ری زِم گِـرِهد
زیــرِ لَـوو , رَهد و گُدَک , عاشـق فقـط لالِس خُوِه




***
اشعار لری شادان شهرو

 

ثبت شده به شماره سریال  139590در سایت شعر نو



تـرجـمــه :

1- موهای دختر اگر سیاه باشد هوش و اقبالش خوب است / نرگس شهلا دیگر چیست !! نرگس فقط کال آن خوب است ( نرگس کال = چشم )

2- به غیر از آن زلف پز شکنی که روی چشمهایت می افتد / هرکس به کنج لبت نگاه کرد گفت که خال او خوب است

3- مگر نه که شیرین از حال کوهکن باخبر بود / برای چه نمی پرسد ببیند که او مرده است و یا حالش خوب است

4- ای پسر اگر وضو داری برخیز و فالی از حافظ برایم بگیر / چون می گویند کاکوی شیرازی ما فالش خوب است

5- با تو هستم ای سازی برخیز و شالت را ببند و در سازت بدم / این گیسو بریده ها خوب می رقصند وقتی که تشمال ( نوازنده ) خوب باشد ( خوب بنوازد )

6- ای دختر هر کس تو را دید دیگر خدا را بنده نمی باشد /  ماه چهارده ( معشوقه ) اگر چهارده ساله هم باشد خوب است

7- پلنگ چشمهایت ه قلب من پنجه انداخته است / مرا به جهنم اورا بپرسید ببینید دست و پنجه اش خوب است ؟

8- چندسالی هست که از عشقت کفن به تن کرده ام / جان شهرو حرف بزن  خوب نگاهش کن ببین متقالش  خوب است

9- دیروز رفتم تا حالش را بپرسم . روی خودش را از من گرفت / زیر لب میرفت و می گفت که عاشق لالش خوب است


***************************************
معنی برخی لغات :
دُهدَر = دختر
کِلمِن سیاه = سیاه مو ( کلمن = موی انبوه را گویند )
خُوِه = خوب است
چِنِه = چی هست
نرگس کال = چشم کال ( کال = در  بختیاری به چشمهای رنگین کال می گویند ) / کالِس = کالش , کال آن
زلف کِرِنج = موی پرشکن
ئی یوفته = می افتد
تیات = چشم هایت
لُوو = لب
نی یَشتِت = نگاهت کرد - وراندازت کرد . بختیاری ها نگاه کردن با دقت را می گویند نی یشت . بنیر هم از همین ریشه است
گُد = گفت
خَوَر = خبر
سیچه = برای چه ( سی = برای )
نیپُرسه = نمی پرسد
وُری = برخیز - پاشو -بلندشو ( وُرچَرد = بالا رفتن )
سیم = برایم
بِگِر = بگیر
ایگُن = می گویند
واتونوم = با تو هستم
هُف کُن = فوت کن - بدم ( هُف = فوت )
پل بریده = گیس بریده -( پَل = مو ) در بختیاری واژه های زیادی به معنای مو بکار میرود . ( می = مو  ,  پَل = مو  ,  زلف = مو  , کِلمِن = مو  , طُرنه = مو ) هر کدام از این کلمات  بستگی به جمله ی آن کاربرد دارد .
ایبازِن = می رقصند
تُشمال = نوازنده ی ساز و دُهُل
تونه = تو را
دی = دید ( با همین تلفظ به معناهای دیگری هم بکار میرود )
دی = دیگر
دی = دود
خُدانِه = خدا را (تلفظ ( نِ ) نِه = در اخر کلمات بختیاری به معنی ( را ) می باشد و حرف ربط است
نید = نیست
بوهه = باشد
پِنگ رِکِن = پنجه انداختن ( پنگ = پنجه , رِکِن = خراشیدن )
تی یَلِت = چشمهایت ( تیات = چشمهای تو )
مون = مرا ( مو = من )
هون = او را ( هو = او )
جهندم = جهنم
پنگالس = پنجه اش ( انگشت هایش )
هِد = هست
به وَر = به تن ( پوشیدن منظور است )( ور = تن )
بِنیَر= ببین ( دیدن با دقت ) ( نی یشت هم همین معنی را میدهد )
متقال = پارچه سفید معروف
رَهدُم = رفتم
زِم = از من
گِرِهد = گرفت
رَهد = رفت
گُدَک = بگفت ( گُد = گفت )

گویش لری بختیاری ریشه در پارسی پهلوی ساسانی و هخامنشی دارد . یعنی بیشترین لغات این گویش همان تلفظ های باستانی هستند . علاوه بر اینها لغاتی از زبان اوستایی ( به خاطر دین زرتشت و کتاب اوستا ) در این زبان هست . همچین تعداد زیادی از کلمات از زبانهای پارتی ( اشکانی ) و عیلامی ( بومیان این منطقه ) در این گویش یافت می شود .
علامت جمع در گویش بختیاری با فارسی فرق اساسی دارد . همچنین در این گویش مصوت هایی هست که در فارسی معیار وجود ندارد .
گویش لری بختیاری شاخه ای رو به رشدو جدا از فارسی امروز هست و نباید آن را لهجه ای از فارسی امروز به حساب آورد زیرا تفاوت های دستوری زیادی بین  آن دو  وجود دارد.نقطه ی اشتراک فارسی امروز با گویش بختیاری فقط در هم ریشه بودن منشاء آن  است .

 

      
     
   








 

 



دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: 15 آذر 95 01:05